User Tools

Site Tools


10357-henry-v-c-a-anh-la-gi

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

10357-henry-v-c-a-anh-la-gi [2018/11/07 17:08] (current)
Line 1: Line 1:
 +<​HTML><​br><​div id="​mw-content-text"​ lang="​vi"​ dir="​ltr"><​div class="​mw-parser-output"><​div class="​dablink">​Bài này viết về một vị vua. Đối với bài về một vở kịch của Shakespeare,​ xem Henry V (kịch).
 +</​div>​
 +<​p><​b>​Henry V</b> (16 tháng 9 năm 1386<sup id="​cite_ref-1"​ class="​reference">​[1]</​sup>​ – 31 tháng 8 năm 1422) là quốc vương Anh, đã cai trị từ năm 1413 tới khi qua đời. Ông là một trong những ông hoàng chinh chiến lẫy lừng của nước Anh Trung Cổ, nổi tiếng với trận đại phá quân Pháp tại Agincourt trong cuộc chiến tranh 100 năm.<​sup id="​cite_ref-bbc_2-0"​ class="​reference">​[2]</​sup>​ Sau trận này, ông từng bước hợp nhất hai vương quốc Anh và Pháp dưới quyền bá chủ của mình.
 +</p>
  
 +
 +
 +<​p>​Henry chào đời tại Monmouth, xứ Wales, trong một tòa tháp trên cổng thành Monmouth, là con của Henry xứ Bolingbroke (tức vua Henry IV sau này), và Mary de Bohun 16 tuổi, người đã mất khi sinh đẽ ở tuổi 24, trước khi Henry xứ Bolingbroke lên ngôi.
 +</​p><​p>​Henry sinh ra dưới triều Richard II, và không có cơ may trở thành vua, vì Richard đã chọn Bá tước xứ March làm người thừa kế.
 +</​p><​p>​Khi thân phụ Henry bị đày ải năm 1398, Henry mới 12 tuổi, và Richard II trông nom Henry và đối xử tử tế với ông. Năm 1399, cậu bé Henry tháp tùng vua Richard tới Ái Nhĩ Lan, và thăm lâu đài Trim ở Meath, một nơi gặp mặt cổ của quốc hội Ái Nhĩ Lan.
 +</​p><​p>​Năm 1399, Richard bị truất phế, Henry IV lên ngôi, và Henry ở Ái Nhĩ Lan được triệu hồi về nước Anh. Trong lễ đăng quang của vua cha, Henry phong làm Hoàng thân xứ Wales. Ngày 10 tháng 11 năm 1399 ông được phong làm Công tước Lancaster. Năm 1403, ông cùng vua cha tiến hành trấn áp cuộc nổi dậy do Henry '​Hotspur'​ Percy cầm đầu tại Shrwesbury. Trong 5 năm tiếp theo, ông đàn áp cuộc bạo động của Owen Glendower ở xứ Wales. Ông cũng tham gia việc trị quốc, và đã mâu thuẫn với cha mình.<​sup id="​cite_ref-bbc_2-1"​ class="​reference">​[2]</​sup></​p>​
 +
 +<​p>​Năm 1413, Henry V lên ngôi. Năm 1415, vua dập tắt một âm mưu lật đổ ông và đưa Edmund, Mortimer, Bá tước của March lên ngai vàng. Ít lâu sau, ông thân chinh đánh Pháp, cuộc chiến tranh 100 năm tiếp diễn.<​sup id="​cite_ref-bbc_2-2"​ class="​reference">​[2]</​sup>​ Ông quyết tâm lấy lại những vùng đất mà các bậc tiên vương chiếm được Pháp (và bị Pháp lấy lại) đồng thời lập yêu sách về ngai vàng Pháp. Ông chiếm được thành Harfleur và đại phá quân Pháp trong trận Agincourt ngày 25 tháng 10 năm 1415.<​sup id="​cite_ref-bbc_2-3"​ class="​reference">​[2]</​sup></​p><​p>​Trong các năm 1417 và 1419 vua Henry cất quân chinh phạt xứ Normandy. Ông chiếm lĩnh được thành phố Rouen (Normandy) vào tháng 1 năm 1419 và buộc quân Pháp phải ký Hòa ước Troyes năm 1420. Henry được công nhận là người thừa kế ngai vàng Pháp và cưới Catherine xứ Valois, con gái vua Charles VI của Pháp.<​sup id="​cite_ref-bbc_2-4"​ class="​reference">​[2]</​sup></​p><​p>​Năm 31 tháng 8 năm 1422, trong một cuộc chiến ở Pháp, Henry V đột ngột qua đời tại Blois de Vicennes, gần Paris. Thi hài ông đã được bà Catherine đem về mang về nước Anh và chôn cất tại Tu viện Westminster,​ Luân Đôn.
 +</p>
 +
 +<​dl><​dd/></​dl><​p>​Henry V được xếp thứ 72 trong danh sách 100 Greatest Britons (100 người Anh vĩ đại nhất). Ông còn là nhân vật của các vở kịch Henry IV, phần 1, Henry IV, phần 2 và Henry V do William Shakespeare sáng tác.
 +</p>
 +
 +
 +
 +<​ul><​li class="​mw-empty-elt"/>​
 +<​li>​BBC - History - Henry V (kh. 1387 – 1422)</​li>​
 +<​li>​Christopher Allmand, <​i>​Henry V</i> (Luân Đôn, 1992)</​li>​
 +<​li><​i>​Henry V. The Pratice of Kingship</​i>,​ edited by G. L. Harris (Oxford, 1985)</​li>​
 +<​li>​P. Earle, <​i>​The Life and times of Henry V</i> (Luân Đôn, 1972)</​li>​
 +<​li>​H. F. Hutchinson, <​i>​Henry V. A Biography</​i>​ (Luân Đôn, 1967)</​li>​
 +<​li>​Juliet Barker, <​i>​Agincourt:​ Henry and the Battle That Made England</​i>​ (Luân Đôn, 2005)</​li>​
 +<​li>​J. H. Fisher, <​i>​The Emergence of Standard English</​i>​ (Lexington, 1996)</​li></​ul>​
 +
 +
 +<table role="​presentation"​ class="​mbox-small plainlinks sistersitebox"​ style="​background-color:#​f9f9f9;​border:​1px solid #​aaa;​color:#​000"><​tbody><​tr><​td class="​mbox-image"><​img alt=""​ src="​http://​upload.wikimedia.org/​wikipedia/​commons/​thumb/​4/​4a/​Commons-logo.svg/​30px-Commons-logo.svg.png"​ width="​30"​ height="​40"​ srcset="//​upload.wikimedia.org/​wikipedia/​commons/​thumb/​4/​4a/​Commons-logo.svg/​45px-Commons-logo.svg.png 1.5x, //​upload.wikimedia.org/​wikipedia/​commons/​thumb/​4/​4a/​Commons-logo.svg/​59px-Commons-logo.svg.png 2x" data-file-width="​1024"​ data-file-height="​1376"/></​td>​
 +<td class="​mbox-text plainlist">​Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về <​i><​b><​span>​Henry V của Anh</​span></​b></​i></​td></​tr></​tbody></​table><​ul><​li>​J. Endell Tyler. <​i>​Henry of Monmouth: Memoirs of Henry the Fifth</​i></​li></​ul><​p>​Volume 1,
 +Volume 2 at Project Gutenberg
 +</p>
 +<​!-- ​
 +NewPP limit report
 +Parsed by mw1332
 +Cached time: 20181030012147
 +Cache expiry: 86400
 +Dynamic content: true
 +CPU time usage: 0.212 seconds
 +Real time usage: 0.274 seconds
 +Preprocessor visited node count: 1900/​1000000
 +Preprocessor generated node count: 0/1500000
 +Post&#​8208;​expand include size: 70482/​2097152 bytes
 +Template argument size: 16024/​2097152 bytes
 +Highest expansion depth: 15/40
 +Expensive parser function count: 0/500
 +Unstrip recursion depth: 0/20
 +Unstrip post&#​8208;​expand size: 1346/​5000000 bytes
 +Number of Wikibase entities loaded: 0/400
 +Lua time usage: 0.030/​10.000 seconds
 +Lua memory usage: 1.26 MB/50 MB
 +--><​!--
 +Transclusion expansion time report (%,​ms,​calls,​template)
 +100.00% ​ 177.821 ​     1 -total
 + ​39.44% ​  ​70.125 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Th&​ocirc;​ng_tin_nh&​acirc;​n_v&#​7853;​t_ho&​agrave;​ng_gia
 + ​33.96% ​  ​60.394 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​H&#​7897;​p_th&​ocirc;​ng_tin
 + ​22.50% ​  ​40.012 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Qu&#​7889;​c_v&#​432;&#​417;​ng_v&​agrave;​_N&#​7919;​_v&#​432;&#​417;​ng_n&#​432;&#​7899;​c_Anh
 + ​18.81% ​  ​33.444 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Navbox_with_columns
 + ​18.18% ​  ​32.333 ​     2 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Navbox
 +  6.77%   ​12.031 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Th&#​7875;​_lo&#​7841;​i_Commons
 +  5.90%   ​10.494 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​C&​aacute;​c_ch&#​7911;​_&#​273;&#​7873;​
 +  5.73%   ​10.182 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​D&#​7921;​_&​aacute;​n_li&​ecirc;​n_quan
 +  5.24%    9.319      1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Ho&​agrave;​ng_t&#​7917;​_x&#​7913;​_Wales
 +--><​!-- Saved in parser cache with key viwiki:​pcache:​idhash:​255075-0!canonical and timestamp 20181030012147 and revision id 33317203
 + ​--></​div><​noscript><​img src="​http://​vi.wikipedia.org/​wiki/​Special:​CentralAutoLogin/​start?​type=1x1"​ alt=""​ title=""​ width="​1"​ height="​1"​ style="​border:​ none; position: absolute;"/></​noscript></​div>​
 +
 +</​HTML>​
10357-henry-v-c-a-anh-la-gi.txt · Last modified: 2018/11/07 17:08 (external edit)